گروه سياسي : در چند سال اخير صحنه سياسي ايران شاهد موج هاي خبري توفنده اي بوده كه به صورت نا بهنگام و مرموز توسط برخي رسانه ها و محافل به راه افتاده و موقعيت بخشي از افراد، گروهها و نهادهاي جامعه را هدف گرفته است. اين پديده كه امروز در لسان رجال سياسي، عنوان «افشاگري» به خود گرفته هرچند در ظاهر، بازي با اعتبار يك فرد يا حزب تلقي شده است اما در عمل چرخه مناسبات حاكميت و مردم را با مشكلات فرساينده مواجه كرده است. سخنان هشدار آميز اخير خاتمي اين سؤال را پيش كشيد كه افشاگري نتيجه اراده و خواست چه عواملي است. چه جريانهايي با چه اهدافي به افشاگري روي مي آورند و اكنون كه آفت افشاگري دامنگير نظام و جامعه شده چه بايد كرد. اين پرسش ها را با دكتر احمد پورنجاتي رئيس كميسيون فرهنگي مجلس در ميان گذاشتيم.
•••
* ارزيابي اوليه شما از سخنان اخير خاتمي كه در آن نسبت به رواج پديده اي به نام افشاگري هشدار دادند چيست؟

** در موضعگيري اخير خاتمي يك نكته مهم نهفته است و آن اينكه «هشدار نسبت به افشاگري از سوي كسي مطرح مي شود كه خود حامي گسترش هرگونه فرهنگ شفافيت است». وقتي شخصيتي مانند خاتمي كه به اعتراف موافق و رقيب همواره مدافع شفافيت وگسترش فرهنگ نقد بوده نسبت به پديده افشاگري اظهار نگراني مي كند بايد پذيرفت كه واقعاً ماجراي افشاگري وارد مرحله اي شده كه بايد نسبت به آن نگران بود.
يك تعبير مشهور وجود دارد كه مي گويد: «اعوذ بالرحمن من غضب الحليم» . يعني «به خداپناه مي بريم از آن زماني كه انسان صبور و خويشتن دار غضب ناك شود» چرا كه غضب او نشان مي دهد كه مسأله واقعاً غضب انگيزه بوده است. تصور مي كنم مصداق اين عبارت را بايد در موضعگيري اخير خاتمي جست وجو كرد.

* افشاگري در فضاي سياسي و اجتماعي حال حاضر كشور را چگونه تحليل مي كنيد؟

** به اعتقاد من، پديده افشاگري مي تواند مشخصه سه وضعيت باشد.
نخست استفاده از روش افشاگري در رژيمي كه مشي ديكتاتوري پيش گرفته است و در چنين شرايطي چاره اي جز استفاده از روش افشاگري نباشد نظير اين حالت را در زمان رژيم طاغوت شاهد بوديم. به دليل آنكه سازوكارهاي قانوني و طبيعي براي اظهار نظر و اطلاع رساني وجود نداشت، افشاگري را به عنوان روشي براي آگاه سازي بر مي گزيديم.
وضعيت دوم كاربرد افشاگري براي حذف برخي عناصر و جريانهاي دروني حزب حاكم است. اين شيوه افشاگري در نظام هاي توتاليترشرقي به عنوان مثال حزب كمونيست چين براي دستيابي به هدف «حذف»، ابتدا پروژه افشاگري را ايجاد مي كرد و از آن طريق براي حذف متافيزيكي و حتي فيزيكي عناصر هدف زمينه چيني كرد. وضعيت سومي كه متصور است، شرايطي است كه حاكميت، مشروعيت دارد و افشاگري به منظور اطلاع رساني عمومي صورت مي گيرد. در واقع جست وجو گري رسانه اي باعث مي شود حقيقتي كشف شود و به اطلاع مردم برسد. در رابطه با پديده افشاگري، وجود شق ديگري به غير از آنچه ذكر شد به ذهن نمي رسد. از اين رو آنچه كه اينك اسباب نگراني را فراهم ساخته اين است كه ابزاري كه الآن به عنوان افشاگري توسط برخي جريانها مورد استفاده قرار مي گيرد ناظر به شق سوم نيست. يعني روشي كه امروز از جريان افشاگري ملاحظه مي كنيم، تعالي بخش و سازنده نيست و به عنوان نمونه و نمادي از انتقاد و اطلاع رساني سازنده به حساب نمي آيد. نمونه هايي از آنچه كه تحت عنوان افشاگري طي سالهاي اخير شاهد بوده ايم توسط كانون هاي خاصي پياده شده كه تلاش مي كنند ميدان هايي بدون امكان حضور ومانور رقيب ايجاد كنند تا با او تسويه حساب كنند. اين رويه، يك حركت ناجوانمردي سياسي به حساب مي آيد تا يك رويكرد اصلاح گرايانه.

* به عنوان فردي كه در حوزه رسانه ها هم فعال بوده و هستيد دوست دارم اين ادعاي مدافعان افشاگري را كه كار خود را اطلاع رساني جلوه مي دهند بيشتر توضيح دهيد.

** افشاگري بيشتر ناظر به تخريب شخصيت است تا اطلاع رساني و اين تفاوت مهمي است اگر دقت كنيم مي بينيم كه افشاگري بيشتر روي نابودسازي شخصيت سوژه اعم از فرد، حزب و يا تشكل، متمركز است. افشاگري بيشتر به انگيزه سوژه مورد نظرش مي پردازد تا انگيخته ها. يعني به عمل نمي پردازد و عمل را نقد نمي كند بلكه عامل را نقد مي كند و او را مورد هجوم قرار مي دهد. افشاگر در اين مسير به بزرگنمايي، فريب ودروغكاري متوسل مي شود و دغدغه اين را ندارد كه اگر ادعاها و يافته هايش بعداً تكذيب شد چه اتفاقي مي افتد.

*مشخصه جريانهايي كه در پي افشاگري مي روند چيست؟

* * افشاگر از يك تفكر خاص پيروي مي كند و آن اينكه هر كس ضربه اول را بزند برنده است. او از آنجايي كه به تاريخ اعتقاد ندارد و در «لحظه ها» زندگي مي كند معتقد است كه بايد ضربه اول را بزند و رقيب تا بخواهد جبران كند و توضيحات روشنگرانه بدهد، افشاگري عملاً تأثير خود را برجا گذاشته است. پيروان افشاگري عمر خود را مستعجل مي دانند لذا ناچارند به صورت لحظه به لحظه به عمر خود اضافه كنند و هر لحظه پديده جديدي خلق كنند و پروژه جديدي تعريف كنند.
* در جامعه اي مثل ايران كه با آفت افشاگري روبرو مي شود اين پديده چه عوارض و پيامدهاي عيني دارد؟

** يكي از مهمترين پيامدهاي آن اين است كه يك حلقه معيوب در جامعه پديد مي آورد. با اين توضيح كه افشاگري بدون واكنش نمي ماند و خود به خود ديگران را وادار به واكنش مي كند. رقبا حتي اگر نخواهند واكنش نشان دهند نيز ناچار مي شوند اين كار را بكنند. نتيجه و محصول افشاگري نيز از بين رفتن مصالح ملي، بي اعتبار شدن حاكميت و بي آينده شدن موجوديت يك نظام است. افشاگري همانند يك ويروس، پاكيزگي اخلاقي دست اندركاران و متوليان بخش هاي مختلف را مخدوش مي كند. افشاگران بي پروا كه رعايت حدود قانون و اخلاق را نمي كنند. بزرگترين خائنان به موجوديت نظام هستند. اگر مرجعي باشد كه بخواهد براساس موازين شرعي، اخلاقي و قانوني، پديده افشاگري را بررسي كند و عملكرد توليد كنندگان موضوعات افشاگري و پيگيري كنندگان آن را زير ذره بين نظاره كند متوجه مي شود ريشه بسياري از نابساماني ها در پديده افشاگري نهفته است. اين همان دغدغه اي است كه رهبري نظام نيز در بعد تعامل بين اركان و اجزاي نظام دارند و بطور كلي دغدغه ايجاد وحدت در كشور به روش هاي افشاگرانه بي مسؤوليت مرتبط مي شود.

* تصور مي كنيد براي مقابله با پديده افشاگري بايد كدام روش ها را در پيش گرفت و چه راه حلهايي وجود دارد؟

** راه حل مسأله، بي اثر كردن فعاليت افشاگران است. بايد به آنها بي اعتنايي كرد و از سويي نيز آنها را شناسايي كرده و تحت برخورد قرار داد. بايد مصرانه از افشاگران بي مسؤوليت خواست كه دلايل و مستنداتشان را به مراجع قانوني ارائه دهند. بايد فضا را به گونه اي اداره كرد كه افشاگري بي مسؤوليت با عدم اقبال عمومي مواجه شود و البته هم اكنون نيز وضعيت به همين منوال است. ما به عنوان نمايندگان مردم و كساني كه مستقيماً با مردم در تماس هستيم شاهديم كه مردم شيوه هاي ناپسند افشاگري را ناجوانمردانه و «دروغ» مي پندارند و موضوعات افشاگري ها را «اطلاعات» تلقي نمي كنند بلكه آن را مقدمه پرونده سازي مي دانند . مردم افشاگري ها را طرح هاي محفلي مي دانند نه اطلاع رساني.
مردم نمونه هايي را بخاطر دارند كه با جنجال، افشاگري و ادعاي وجود مستندات عليه يك فرد يا جريان مطرح شده و در واقع پوست خربزه زير پاي عده اي گذاشته شده و حتي برخي دستگاههاي مسؤول نيز گمراه شده اند اما در نهايت با رسيدگي دقيق به موضوع، خلاف آن ادعا ها ثابت شده است.
البته اكنون جاي اين گلايه هست كه پس از اين همه تجربه، هنوز افشاگران بي مسؤوليت مي توانند به كارشان ادامه دهند و با آنها برخورد جدي نمي شود. براي فضاي سالم سياسي كه اقتضاي جامعه اي است كه متعلق به نظام جمهوري اسلامي شناخته مي شود و انتظار از آن، اين است كه مناسباتش كاملاً عادلانه و اخلاقي باشد، پذيرفتني نيست كه جريان افشاگري هاي بي مسؤوليت همچنان تداوم يابد.
به اعتقاد من در شرايطي كه كشور ما بيش از هر زماني نيازمند انسجام داخلي است، پروژه هاي شيطاني افشاگري چه از روي عمد باشد يا غفلت، ابزار كار شدن باشد يا بازيچه شدن بايد به عنوان پروژه اي ضد ملي مورد توجه قرار بگيرد.

* آقاي دكتر متأسفانه مباني رفتارهاي افشاگرانه تاكنون تحليل نشده است شما ريشه افشاگريها را در چه مي بينيد؟

** افشاگري نقطه آغازي داشته اما دلايل توسل به افشاگري، ناكامي از رويارويي عقلاني يا ناكامي حضور منطقي در رقابتهاي سياسي است. وقتي كساني احساس مي كنند از رقابت عقلاني با رقيب عاجزند و با بي اقبالي عمومي مواجه شده اند تلاش مي كنند با روش هاي غير قابل قبول، خواسته هاي خود را به پيش ببرند.
كساني كه افشاگري مي كنند چون اين احساس برايشان به وجود آمده كه عملشان مفيد و مثمر ثمر بوده، آن را استمرار بخشيده اند و اينك افشاگري به يكي از مختصات فضاي سياسي تبديل شده است كه از ناحيه جريانهاي خاصي پيگيري مي شود. اينكه رئيس جمهور نسبت به پديده افشاگري هشدار مي دهد، معنايش نصيحت و وعظ نيست بلكه به اين معنا است كه دومين مقام سياسي كشور نسبت به يك معضل مهم اجتماعي ابراز نگراني كرده است كه براي مقابله با آن بايد سازوكار تعريف شود. اين مربوط به دستگاه يا قوه خاصي نيز نمي شود و تمام قوا بايد آن را در دستور كار خود قرار دهند.

گروه سياسي ـ رئيس فراكسيون مشاركت درمجلس در پاسخ به سؤال خبرنگار پارلماني «ايران» مبني بر تصميم احتمالي «مشاركت» درقبال جريان پرونده نظرسنجي گفت: فراكسيون تاكنون دوبار در اين رابطه تشكيل جلسه داده است و تحليل هاي مختلفي ارائه شده است .
نعيمي پور افزود: تلقي ما اين است كه مخالفان اصلاحات از اين ماجرا فايده اي نخواهندبرد.
وي اضافه كرد: حتي اتهامات دهن پركني مثل فروش اطلاعات و تلاش براي براندازي نيز راه به جايي نمي برد.
وي گفت: نظرات فراكسيون مشاركت درباره پرونده نظرسنجي به حزب نيز منتقل شد و اين بررسي ها به صدور بيانيه جبهه مشاركت منتج شد.
نعيمي پور گفت: ما در مواجهه با اين ماجرا تصميم خاصي اتخاذنكرده ايم و ابزار ما، تنها مصاحبه كردن و روشن كردن ابعاد قضيه است نماينده مردم تهران اظهارداشت: هيچكدام از متهمان پرونده نظرسنجي، اتهامات را نپذيرفته اند و ازمواضع اصولي خود كوتاه نيامده اند با اين وجود اينكه كسي شهامت آن را داشته باشد كه اشتباه خود را بپذيرد، ستودني است.
نعيمي پور اظهارات متهمان درچنين شرايطي را مايه افتخار براي كساني كه ترتيب دهندگان آن هستند ندانست و گفت: يقين داريم كه اين رفتارها هيچ نفعي براي نظام ندارد.
وي افزود: اگر عباس عبدي براي حفظ نظام، اقدام مثبتي انجام داده ولي با او به روش ديگري برخوردمي شود اين دلسوزي براي نظام نيست.
رئيس فراكسيون مشاركت به اتهامات منتسب به بورقاني اشاره كرد و گفت: دررابطه با آنچه درخصوص عملكرد آقاي بورقاني در وزارت ارشاد مطرح شده اگر بازرسي كل كشور به همين تشخيص مي رسيد پيشتر از اين به دستگاه قضايي ارجاع مي داد.
وي افزود: اقداماتي نظير آنچه كه آقاي بورقاني انجام داده است را ديگر كساني كه سابقاً تصدي اين پست را داشته اند نيز انجام داده اند اما مسأله اين است كه اكنون بنا است به نوعي با بورقاني و عبدي برخورد شود. علي مزروعي سخنگوي فراكسيون مشاركت نيز در پاسخ به اين سؤال كه آيا جبهه مشاركت سرنوشت خود را با سرنوشت برخي اعضا مانند عباس عبدي گره زده است؟ گفت: طبيعتاً يك حزب بدون اعضايش معنا نمي دهد ولي درعين حال حزب هويت خاص خود را نيز دارد. وي افزود: كيفرخواستي كه عليه عبدي قرائت شد، عليه شخص نبود بلكه عليه بيانيه كنگره سوم مشاركت بود.
نماينده مردم اصفهان اضافه كرد: بيانيه كنگره سوم مشاركت مبتني بر يكسري نظرسنجي بود و مخالفان دنبال آن بودند كه اين مسائل را به دادگاه بكشانند و عبدي جرمش اين بود كه در تنظيم اين بيانيه نقش داشت.
مزروعي تأكيدكرد: اگر دوستان اينقدر قدرت بحث دارند كه افراد را در زندان از مواضعشان پايين بكشند چرا در يك فضاي آزاد و بيرون از زندان اين كار را نمي كنند.
وي افزود: هركس درآن شرايط دادگاه و انفرادي قرار بگيرد نبايد حرفهاي او را مبنا قرارداد.
نعيمي پور همچنين درباره كميسيون ويژه مجلس براي بررسي عملكرد شوراي نگهبان گفت: از ديدگاه فراكسيون مشاركت، رد يك سري از مصوبات مجلس ازسوي شوراي نگهبان، سؤال برانگيز و شبهه ناك است.
وي ادامه داد: فراكسيون دوم خرداد نظر كروبي را كه درجلسه شوراي نگهبان پيشنهاد روش گفت وگو را براي حل اختلاف با شورا دادند را پذيرفت و دنبال آن است اگر اين اقدام حجت الاسلام كروبي موفقيت آميز باشد كه چه بهتر و البته اگر اين مشكل باقي بود و دربحث مذاكره به جايي رسيديم، آن زمان طالب اين هستيم كه كميسيون ويژه كاركرده و نظرات را به سمع و نظر مجلس برساند.
نعيمي پور درباره مصاحبه اخير جميله كديور و اين كه گفتند هردو جناح محافظه كار و اصلاح طلب به دلايل خاص خود به طرح شايعات درباره عطاءالله مهاجراني دامن مي زنند، گفت: متأسفانه كديور با موضوع بسيار بدبينانه برخوردكرده است.
درسال هاي گذشته، ما از مهاجراني حمايت كرديم و ازكنار اين حمايت ها دچار هزينه و خسارت شديم. ما درفضاي سال هايي كه مهاجراني و نوري تحت فشار بودند، جانانه از آنها دفاع كرديم و الآن روش هاي نادرستي را كه ممكن است مطرح شود را محكوم مي كنيم و به هيچوجه نمي پسنديم و آمادگي داريم به هرشكل و به خوبي با اين روش ها مقابله كنيم.
وي با اعلام آمادگي فراكسيون براي مقابله با اين شايعات گفت: ضرورتي به استعفاي مهاجراني نيست و مطمئن باشيد دوستان در دوم خرداد خصوصاً مشاركت از او حمايت مي كنند و تسليم شايعات سياسي نخواهندشد.
مزروعي نيز درهمين راستا گفت: فكرمي كنم چيزي كه جمهوري اسلامي را متمايز مي كند، اخلاق و معنويت است. اگر درعرصه سياست، سياست ورزان به اخلاق و معنويت تكيه نكنند، آنچه از جمهوري اسلامي باقي مي ماند، يك لفظ است.
ما هر روش غيراخلاقي و فاقد مبناي حقوقي را نمي پسنديم و محكوم مي كنيم و فكرمي كنيم يكي از مشكلاتي كه عرصه سياست ايران را فراگرفته، تكيه بر سر شايعات و دروغ پردازي و رواج تعابير غيراخلاقي درمورد افراد است.
مزروعي درباره اين موضوع كه برخي معتقدند كه دولت اصلاحات نتوانسته طي اين چندسال به وضع معيشتي بهبود ببخشد، گفت: دراين كه دولت و مجلس توانسته است به مطالبات اقتصادي مردم جواب دهد يا خير، بهترين كساني كه مي توانند جواب دهند، خود مردم هستند.
وي ادامه داد: البته بين انتظارات مردم و واقعيات جامعه تفاوت وجوددارد. قدرت خريد كاركنان دولت در دوره خاتمي ۳۰درصد افزايش يافته است و عليرغم تمام محدوديت جناح دولت و آن طور كه بايد و شايد، نتوانسته وضعيت معيشتي خود را بهبود بخشد، اما كاركنان دولت درسبد مصرفي خود اين را احساس مي كنند.
اين كه مردم به خاتمي مجدداً رأي دادند، نشانه اين رضايتمندي از خاتمي و دولت است.
اين عضو شوراي مركزي جبهه مشاركت گفت: درباره كسري بودجه ارقامي كه گفته مي شود، نادرست است. دولت با كاهش هزينه هاي جاري و تنظيم هزينه عمراني متوجه كسري بودجه نشده است.
مزروعي با اعلام اين كه واقعيت اين است كه ۴۰درصد بودجه به نهادهايي اختصاص مي يابد كه خارج از نظارت دولت و مجلس است، گفت: شكي نيست كه نمي توان بودجه اين نهادها را حذف كرد، اما ما تلاش مي كنيم به سمت پاسخگوكردن اين نهادها و بهينه كردن اين مراكز پيش رويم، اما تازماني كه لايحه بودجه تصويب و نهايي نشود، نمي توان درهيچ زمينه اي اظهارنظر كرد.
مزروعي درباره بودجه درآمد صداوسيما اعلام كرد: دستگاه صداوسيما، به دليل انحصاري بودن دركسب درآمد موفق نيست. شما عملكرد تلويزيون الجزيره قطر، ميزان سرمايه گذاري، هزينه و درآمد آن را ببينيد كه در روند رقابت با هزينه اي كمتر چگونه توفيق يافته است.
نعيمي پور دراين جلسه گفت: بودجه ممكن است داراي زواياي تاريكي باشد، اما بطور مسلم، دولت و مجلس درچارچوب منافع و مصلحت هاي كشور تصميم گيري مي كنند. اعداد و ارقام شفاف نشان مي دهد كه قوه قضاييه ازنظر رشد، بيشترين اعتبارات را داشته است. وي درباره استيضاح وزير امورخارجه و سفر ناجي صبري گفت: حرف طرفين را بايد شنيد. من حرفي كه از دولت شنيدم حرف هايي نيست كه دركل بشود ردكرد، ما بايد دراين حد به دستگاه خارجي حسن نيت داشته باشيم و تصورمي كنيم صرف يك سفر نمي تواند مستمسكي براي استيضاح باشد.

اعتبارات قوه قضاييه ۲۲درصدافزايش يافت

در لايحه بودجه سال ،۱۳۸۲ نسبت به سال جاري، اعتبارات قوه قضاييه ۲۲‎/۷درصد افزايش يافته است. سيدناصر قوامي رئيس كميسيون قضايي و حقوقي گفت: در روزهايي كه ما در كميسيون، بودجه را بررسي مي كنيم، مجموعه دستگاه قضايي، همراه با يكي از معاونين رئيس قوه قضاييه مي آيند و دو محور را به كميسيون گزارش مي دهند.
اين دو محور عبارتند از: بودجه اي كه سال گذشته گرفتند و چگونگي مصرف آن و مسأله دوم اينكه در سال ۱۳۸۲ اعتباراتي كه برايشان گذاشته اند، آيا افزايش داشته؟ يا نسبت به آن اعتراضي دارند يا خير؟ و اينكه آيا پيشنهاداتي در اين زمينه دارند؟

تنظيم كننده خبر نشست مشترك

محافل پارلماني گفتند در خبر مربوط به نشست مشترك هيأت رئيسه مجلس و اعضاي شوراي نگهبان توسط خبرنگار يكي از رسانه هاي منتقد دولت تنظيم شده است. نحوه انعكاس اين خبر و محتواي آن مورد اعتراض رئيس و برخي از نمايندگان شاخص مجلس واقع شده بود.

كاهش بودجه تنظيم خانواده

باخبر شديم ۸ميليارد تومان اعتبار مبارزه با بيماريهاي خطرناك از جمله ايدز كه در بودجه امسال وجود دارد از لايحه بودجه سال آينده حذف شده است.
همچنين بودجه مربوط به تنظيم و كنترل خانواده نيز در لايحه سال آتي كاهش يافته و به بخش توسعه فضاي سبز اختصاص يافته است.