سه سال است كه دهها پسر و دختر جوان كادر اصلي يكي از قويترين رسانه هاي اطلاع رساني كشور را تشكيل داده اند. در ايسنا ـ خبرگزاري دانشجويان ايراني ـ جواني و انرژي موج مي زند. در يك ساختمان دوطبقه قديمي در خيابان امام فخر رازي روبروي در اصلي دانشگاه تهران روزانه ۹۰ هزار كلمه خبر و برخي عكسهاي نادر مخابره مي شود. در اين ساختمان گوشي تلفن ها براي گرفتن خبر، قلمها براي نوشتن و ضبط ها براي پياده كردن مطلب بيكار نمي ماند. صداي دستگاههاي رايانه وقتي حروفچين ها با سرعت اخبار را در آن تايپ مي كنند تا برروي خروجي تلكس قراردهند، لحظه اي قطع نمي شود. خبرنگاران هر دقيقه آماده اند به سرعت محل كارشان را به سمت خبر ترك كنند. همه خبرنگاران زير ۲۵ سال سن دارند و ميانگين سني دبيران خبري هم همينطور است. برخلاف روال تمام رسانه هاي ديگر به ويژه مطبوعات اكثر سردبيران خبري را خانمها تشكيل مي دهند. آنها سردبيري بخشهاي خبري سياسي، اقتصادي و اجتماعي را به عهده دارندو يكي از سردبيران هنري هم يك خانم است. در هر لحظه دهها خبرنگار در داخل ساختمان و در حال پياده كردن و تنظيم خبرند و دهها نفر ديگر به دنبال خبر رفته اند يا در كلاسهاي دانشگاه حاضر مي شوند. اگر همه آنها در يك زمان جمع شوند كه غالباً در هنگام تقسيم سوژه ها اين اتفاق مي افتد، ديگر در اتاقهاي كوچك تحريريه جايي براي سوزن انداختن نخواهد بود. اين مجموعه پرشور چنان به سرعت به يك منبع خبري پركار و مطمئن براي مطبوعات و استفاده كنندگان از اينترنت تبديل شده اند كه چه بسا پايه گذاران آن هم تصور آن را نمي كردند . مطبوعات روزانه دهها خبر را از قول ايسنا درج مي كنند و چه بسا تيترهاي اول روزنامه ها را خبرهاي خبرگزاري دانشجويان تشكيل مي دهد. هنگامي كه پاي تجمعات دانشجويي و رويدادهاي دانشگاه به ميان مي آيد ديگر هيچ رسانه اي رقيب ايسنا نمي شود.
مديران ايسنا از اينكه اين چنين پاسخ اعتمادشان را به نيروهاي جوان دريافت كرده اند بسيار به خود مي بالند. در سال ۷۸ سازمان دانشجويان وابسته به جهاد دانشگاهي به اين نتيجه رسيد كه نقش و تأثيرگذاري دانشگاهها در تحولات كنوني جامعه ايران بسيار تعيين كننده است. بنابراين منطقي است كه مجرايي تعبيه شود تا ديدگاههاي جامعه دانشگاهي با جامعه و حاكميت در ميان گذاشته شود. تأسيس رسانه اي اختصاصي براي دانشگاه با اساسنامه جهاد دانشگاهي هم هماهنگ است. در اين اساسنامه تلاش براي ارتقاي آگاهي هاي سياسي، فرهنگي و علمي در دانشگاهها لحاظ شده است. مبتكران طرح پس از جست وجو در كشورهاي مختلف هيچ رسانه مشابه ديگري پيدا نكردند. بنابراين ناچار شدند به جاي هر گونه الگوبرداري براساس ابتكارات خود حركت كنند. بودجه اوليه اي كه آنها با استفاده از آن خبرگزاري را راه اندازي كردند، ۱۵ ميليون تومان بود و كمكهاي مختصري هم از طرف رياست جمهوري و ارشاد دريافت كردند.
به اين ترتيب در ۱۶ آذر سال ،۱۳۷۸ خبرگزاري دانشجويان ايران به طور رسمي كار خود را آغاز كرد. هر چند كه به خاطر كمبود بودجه تاپايان سال نتوانست حقوقي به كاركنانش پرداخت كند. اما نتيجه كار چنان چشمگير بود كه مجلس پيشنهاد داد از محل بودجه فرهنگي، ۳۰۰ ميليون تومان در اختيار ايسنا قراردهد. اين بودجه در سال جاري به ۴۵۰ تا ۵۰۰ ميليون تومان بالغ شده است اما سرمايه اصلي ايسنا خلاقيت دانشجويان است. تقريباً هيچ يك از اين جوانان چيزي در مورد روزنامه نگاري حرفه اي نمي دانند و تعداد كمي از آنها هم رشته دانشگاهي شان روزنامه نگاري بوده است. در نتيجه در محل انجمن دانشجويان روزنامه نگار در خبرگزاري از علاقه مندان ثبت نام به عمل مي آيد تا جوانان مستعد انتخاب شوند. در ابتدا جذب نيرو از طريق آگهي صورت مي گرفت ولي حالا كه خبرگزاري جاي خود را پيدا كرده است، علاقه مندان به خودي خود يا با معرفي دوستان خبرنگارشان براي ثبت نام مراجعه مي كنند.در محل انجمن به روزنامه نگاران طي چند جلسه، اصول اوليه كار حرفه اي مثل تنظيم خبر و طريقه طرح سؤال آموزش داده مي شود. پس از اين دوره جوانان مستعد به طور آزمايشي وارد بخشهاي خبري مي شوند و هر كس براساس علاقه و رشته دانشگاهي اش به يك بخش خبري وارد مي شود. در طول سال نيز دوره هاي آموزشي مختلفي توسط استادان مدعو برگزار مي شود. درايسنا هيچ كس به كارش به عنوان حرفه دايمي نگاه نمي كند و بنابراين جمعيت كاركنان بسيار سيال و متغير است. ايسنا در تمام استانها و هر جا كه جهاددانشگاهي حضور دارد، دفتر دارد ولي نيروهاي رسمي آن تنها ۶۰ نفرند. به علاوه ۳۰ نيروي پاره وقت نتيجه كار اين افراد غيرحرفه اي ولي با انگيزه شكل ويژه اي به ساختار رسانه اي ايسنا داده است. شكل خبرها با نمونه هاي اخبار رايج در رسانه ها و خبرگزاري ها تفاوتهايي دارد و حتي شكل نرم افزاري و امكانات فني آن هم تا حدودي متفاوت است. بنابراين درواقع آنچه براي مديران ايسنا اهميت دارد بهره گيري از قدرت تحليل و بينش عميق دانشجويان و تكيه بر كار توليدي به جاي دريافت و پوشش خبري صرف است. مديران ايسنا مي خواهند جامعه دانشگاهي از طريق اين رسانه فرصت بيان ديدگاههايشان را با مردم و حاكميت داشته باشند. آرمان آنها ديدن كاستي هاي جامعه و ارائه راه حل است. آنها اعتقاد دارند جامعه ايران جايگاه درخور فرهنگ و تاريخش را در جهان ندارد و از عقب ماندگي هاي زيادي رنج مي برد و راه پايان دادن به اين عقب ماندگي ها ارائه اطلاعات و آگاهي به مردم و متوجه كردن آنها به اين عقب ماندگي هاست. با اين آرمانها خبرگزاري دانشجويان فكر مي كند بايد حوزه كارش را گسترش دهد و از آنجا كه تمايلي به گرفتن كمك جز از مجلس ندارد به فكر ايجاد فضاهايي بين خبرها براي تبليغات و آگهي افتاده است. درصورت تأمين مالي، ايسنا به ارائه اخبار به زبان انگليسي و نيز ايجاد بخش برون مرزي چشم دوخته است. براي رسيدن به اين هدف خبرگزاري دانشجويان اميد زيادي به كمك دانشجويان خارج از كشور دارد اما يكي از جسورانه ترين برنامه هاي ايسنا، تبديل آن به رسانه اي خبري ـ تصويري ماهواره اي نظير الجزيره و سي ان ان بوده است و پيداكردن مبناهاي قانوني براي اين كار را با سماجت دنبال مي كند.
ايسنا در حال حاضر اخبار را به شكل صوتي نيز ارائه مي دهد و تصميم دارد نمايش اخبار به شكل فيلم هاي كوتاه را هم در سايت خود دنبال كند. خبرگزاري دانشجويان اخبارش را به شكل رايگان همزمان با قراردادن درتلكس خروجي در اينترنت قرارمي دهد و از اين بابت كه جزو يكي از پرمخاطب ترين سايتهاي خبري ايراني به ويژه در خارج از كشور است، به خود مي بالد. دبير بخش «آي.تي» ايسنا مي گويد در كمتر از ده دقيقه اخبار ايسنا برروي سايت گويا قرارمي گيرد. جدا از مسائل فني، ايسنا يك خط ثابت را در ارائه اخبارش در پيش گرفته است. مديران و كاركنان ايسنا مي گويند آنها از اين بابت با بسياري از رسانه ها تفاوت دارند كه هرگز تريبون نهادهاي رسمي نمي شوند. اتهام «به نفع جناح و تفكري خاص عمل كردن» كاركنان جوان و مسؤولان ايسنا را به خشم مي آورد. گويي يك اتحاد ناگفته بين آنها وجود دارد كه خود را متعهد مي دانند با هر طرز فكري كه دارند در خبرهايشان به احزاب و گروهها وابستگي نداشته باشند. آنها مي گويند «به آگاهي و آزادي و مصالح و منافع و امنيت كشور اهميت مي دهند و دين و ميهن براي آنها از اولويت برخوردار است و براين مبنا نمي دانند كه در چارچوب آرايش سياسي موجود چگونه تعريف مي شوند.» از نظر آنها آرايش سياسي به مرور ايام تغيير مي كند و بنابراين رسانه اي كه مي خواهد بماند، نبايد خود را به جريانات وابسته كند. آنچه در نهايت چارچوب ذهني ايسنا را تشكيل مي دهد، احترام به قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران است. براين اساس آنها وجود برخي فشارها بر خبرگزاري دانشجويان را ناشي از اين مي دانند كه هنوز درك مشتركي از طرف همه درباره مصالح و منافع وآزادي اطلاع رساني و آگاهي دهي به وجود نيامده است. همين موضوع كار رسانه ها را مشكل كرده است. ايسنا اين وضع را به «ناگواري در عرصه اطلاع رساني» تشبيه مي كند. وضعيت ناگواري كه ناشي از عدم درك مشترك از مسائل، وجود اغراض سياسي و بي توجهي به حقوق جامعه و ناشكيبايي و افراطي گري است. كاركنان ايسنا فكر مي كنند كاري كه انجام مي دهند به نفع كشور است و تنها كساني كه اغراضي دارند مي توانند ايسنا را مغرض تلقي كنند و در مقابل ايسنا از ابزار قدرتمندي استفاده مي كنند كه قوي تر از رسانه آنهاست. «ما صبر مي كنيم تا فرصتي براي درك بهتر به وجود آيد. فضاي اطلاع رساني ، فضايي سنگين است و ما آرزو مي كنيم برخوردكنندگان با ما روزي خودشان وارد كار رسانه ها شوند تا با الزامات اطلاع رساني آشنا شوند.» البته آنها صبر را به اين معنا مي كنند كه بر اساس وعده هايشان به دانشجويان و رسالتشان از مواضع كنونيشان عدول نكنند. چون اعتقاد دارند به دين و انقلاب خدمت مي كنند. بنابراين منتظر مي مانند تا جو به سمت ايجاد درك متقابل حركت كند. به عبارتي آنها با اوضاع مدارا مي كنند و مي گويند با افراطي گري موافقت نمي كنند چون از نظر آنها افراطي گري فضا را هر چه بيشتر از درك متقابل تهي مي كند.